3 - كليت و قطعيت قوانين علمى : يكى ديگر از نتائج بحثهاى عام فلسفى اين است كه نياز علوم ( طبيعى ) را در مورد كليت و قطعيت قوانين علمى برآورده مىسازند ، اين بحث بسيار مهمى است كه فيلسوف شهيد ، مطهرى ( ره ) در مناسبت‌هاى مختلف از آن سخن گفته و بر نيازمندى علوم ( طبيعى ) به فلسفه از اين نظر ، پافشارى و اصرار ورزيده‌اند در جلد اول اصول فلسفه پس از آنكه نيازمندى علوم به فلسفه را از نظر موضوع يادآور شده‌اند ، گفته‌اند : « در ضمن مقالات آينده خواهد آمد كه نيازمندى علوم به فلسفه منحصر به اين جهت كه گفته شد نيست ، بلكه جميع قوانين كلى علمى ، قانونى بودن و قطعى بودنشان متوقف بر يك سلسله اصول كلى است كه فقط فلسفه مىتواند عهده‌دار صحت آن اصول باشد » « 1 » . و در بحث علت و معلول ، پس از نقد نظريهء گروهى از فيزيكدانهاى جديد كه مسأله عليت را مورد ترديد قرار داده‌اند ، گفته‌اند : « احساس و آزمايش چنان‌كه واضح است به جزئى تعلق مىگيرد ( نه كلى ) و انسان پس از مشاهده و اعمال آزمايش در چند مورد ، نتيجهء آزمايش خود را تعميم مىدهد ، اين تعميم معلول قبلى چند اصل است كه يكى از آنها عبارت است از اصل « تشابه طبيعت » يعنى اين‌كه طبيعت در شرايط كاملا مساوى در همه جا و همه وقت جريان واحدى دارد ، و اصل تشابه طبيعت چيزى جز اصل سنخيت علّى و معلولى نيست ، پس هميشه صحت قانون كلى تجربى موقوف به قبول قبلى اصل سنخيت علّى و معلول است : . . . » « 2 » . 4 - شناخت مبادى عالى وجود و مبدء المبادى : اين نتيجهء ديگر مباحث فلسفى است كه از ديدگاه دينداران از ارزش و الا و بالايى برخوردار است و اين غايت را مصنف در بخش پايانى مقدمه يادآور شده و گفته‌اند : « و معرفة العلل العالية للوجود و بالاخص العلة الاولى التى إليها تنتهى سلسلة الموجودات و اسمائه الحسنى و صفاته العليا و هو اللّه عز اسمه » . . .

--> ( 1 ) اصول فلسفه و روش رئاليسم ، ج 1 ، ص 11 . ( 2 ) همان مدرك ، ج 3 ، ص 217 - 216 .